Nieuwe regels • verwacht per 1 januari 2027

Familiewoning vergunningvrij vanaf 2027: wat verandert er?

Vanaf naar verwachting 1 januari 2027 worden de landelijke regels voor familie- en mantelzorgwoningen verruimd. Onder bepaalde voorwaarden kan een extra woning op het eigen erf dan vergunningvrij worden geplaatst en gebruikt.

Dat biedt nieuwe mogelijkheden voor bijvoorbeeld kinderen die bij hun ouders op het erf willen wonen of ouders die dichter bij hun kinderen willen wonen.

Goed om te weten: de landelijke regeling is op dit moment beoogd voor 1 januari 2027. Of een woonunit daadwerkelijk vergunningvrij geplaatst kan worden, blijft afhankelijk van de situatie op het perceel.
Plaatsing op eigen erf

Waar mag een familiewoning worden geplaatst?

De nieuwe landelijke regeling richt zich op familie- en mantelzorgwoningen die op het achtererf van een bestaande woning worden geplaatst. Een woonunit kan dus niet automatisch overal op het perceel vergunningvrij komen te staan.

01

Op het achtererf

De familiewoning moet onder de landelijke regeling op het achtererf van de bestaande woning staan of daar worden geplaatst.

02

Niet standaard op het voorerf

Vergunningvrij plaatsen op het voorerf valt niet onder deze landelijke regeling. Gemeenten kunnen lokaal wel andere of ruimere mogelijkheden bieden.

03

Bestaande bebouwing telt mee

Een bestaande garage, schuur, aanbouw of ander bijgebouw kan invloed hebben op hoeveel extra oppervlakte nog gebouwd mag worden.

04

Maximaal 5 meter hoog

Binnen de beoogde landelijke regeling geldt een maximale bouwhoogte van 5 meter. Boven 3 meter gelden aanvullende voorwaarden voor het dak.

Hoeveel mag u bouwen?

De grootte van het erf bepaalt hoeveel bebouwing mogelijk is

Niet het volledige achtererf mag worden volgebouwd. Er wordt gekeken naar het totale bebouwingsgebied en de bebouwing die al aanwezig is.

Bebouwingsgebied
Maximale bebouwing
Tot en met 100 m²
Maximaal 50%
100 tot 300 m²
50 m² + 20% van het gedeelte boven 100 m²
Meer dan 300 m²
90 m² + 10% van het gedeelte boven 300 m², maximaal 150 m²

Deze oppervlaktes hebben betrekking op het totaal aan relevante bijbehorende bouwwerken binnen het bebouwingsgebied. De exacte mogelijkheden moeten daarom altijd per perceel worden bekeken.

Veelgestelde vragen

Wachten met een vergunning tot 2027?

We krijgen steeds vaker de vraag of het verstandig is om een vergunningaanvraag uit te stellen vanwege de nieuwe regels. Dat hangt af van uw situatie.

Wanneer er geen haast is en de woonunit bedoeld is voor eerstegraads familie, kan het interessant zijn om de definitieve regeling af te wachten. Het is echter niet verstandig om er nu al vanuit te gaan dat iedere situatie vanaf 1 januari 2027 automatisch vergunningvrij wordt.

Is een familiewoning vanaf 1 januari 2027 vergunningvrij?
Naar verwachting wordt het vanaf 1 januari 2027 mogelijk om familie- en mantelzorgwoningen onder voorwaarden vergunningvrij op het eigen achtererf te realiseren. De regeling geldt niet automatisch voor ieder perceel.
Wie valt onder een familiewoning?
De landelijke regeling is bedoeld voor familieleden in de eerste graad. Denk bijvoorbeeld aan ouders en kinderen. Ook adoptieouders, adoptiekinderen en in bepaalde situaties pleegkinderen vallen onder de regeling.
Mag mijn zoon of dochter in een woonunit in onze tuin wonen?
Dat is precies één van de situaties waarvoor de nieuwe familiewoningregeling bedoeld is. Wel moet de plaatsing op het perceel aan de voorwaarden voldoen, waaronder de regels voor het achtererf en de maximale bebouwing.
Mag de woonunit aan de voorkant van de woning staan?
Niet op basis van de landelijke vergunningvrije regeling. Deze is gericht op plaatsing op het achtererf. Een gemeente kan lokaal wel andere mogelijkheden toestaan.
Mag ik meerdere familiewoningen plaatsen?
De nieuwe regeling maakt het mogelijk dat meerdere familie- en/of mantelzorgwoningen op hetzelfde achtererf worden geplaatst. De maximale toegestane bebouwingsoppervlakte blijft echter gelden voor het totaal.
Moet ik wachten tot 2027?
Dat is niet in iedere situatie nodig of verstandig. Wanneer u snel wilt starten, kunnen we de huidige vergunningmogelijkheden al onderzoeken. Wanneer er geen haast is en uw situatie waarschijnlijk onder de nieuwe familiewoningregeling valt, kan het interessant zijn om de definitieve regels af te wachten.
Voldoen de woonunits van Stock Units aan de bouweisen?
Onze woonunits worden gebouwd volgens de toepasselijke eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Bij een vergunningvrije situatie ligt de belangrijkste beoordeling daarom met name bij de locatie, het perceel, de plaatsing en het toegestane gebruik.
Wilt u weten wat er op uw perceel mogelijk is?

Laat uw situatie controleren

Met onze vergunningscheck kijken we naar het adres, het perceel en de gewenste woonunit. Zo krijgt u vooraf meer duidelijkheid over de mogelijkheden.

Vergunningscheck aanvragen